cof

Poszerzenie wiedzy na temat zjawiska rodzicielskiego piętna genomowego sekwencji niekodujących białek jest przedmiotem badań prowadzonych przez dr inż. Klaudię Pawlinę-Tyszko z Instytutu Zootechniki w Krakowie.

Zjawisko imprintingu genetycznego, zwane również piętnowaniem rodzicielskim, należy do strategii regulacji ekspresji genów i polega na niejednakowej ekspresji alleli rodzicielskich w potomstwie. Jeśli ekspresji ulega tylko allel ojcowski mówimy o imprintingu matczynym, a jeśli ekspresji ulega tylko allel matczyny mówimy o imprintingu ojcowskim. Zaburzenia imprintingu mogą doprowadzać do powstania poważnych schorzeń, jak np. syndrom Angelmana czy potworniak jajnika. Analiza imprintingu genetycznego sekwencji niekodujących białek jest równie istotna, co sekwencji kodujących.

Obecny stan wiedzy w tej materii obejmuje głównie geny kodujące białka. Sekwencje kodujące i niekodujące charakteryzują się różnymi wzorcami imprintingu. Poza tym sekwencje niekodujące biorą udział w regulacji samego imprintingu. Z uwagi na ich ogromny potencjał regulacyjny w komórce, który obejmuje też szereg innych procesów komórkowych, ich analiza jest niezwykle potrzebna. Ponadto istotne braki w wiedzy w porównaniu do sekwencji kodujących białka uniemożliwiają poznanie całościowego obrazu zjawiska piętnowania- wyjaśnia dr inż. Klaudia Pawlina-Tyszko.

Analiza piętnowania rodzicielskiego sekwencji niekodujących u świni prowadzona jest na przykładzie genów kodujących mikroRNA. Są to sekwencje o ogromnym znaczeniu dla funkcjonowania komórek. 

MikroRNA posiadają zdolność regulacji ekspresji genów,  przez co wpływają na kluczowe procesy biologiczne, jak np. apoptoza czy proliferacja. Zaburzenia profili ich ekspresji odnotowuje się ponadto w wielu poważnych schorzeniach, takich jak nowotwory. Wobec tego są wykorzystywane jako biomarkery diagnostyczne, terapeutyczne i prognostyczne- uzupełnia kierownik.

Uczeni prowadzą badania na przykładzie świni, jako że z uwagi na swoje anatomiczne i fizjologiczne podobieństwo stanowi bardzo dobry model organizmu ludzkiego. Ponadto, w przypadku tego gatunku możliwe jest przygotowanie odpowiedniej grupy badawczej do tego typu analizy, co jest utrudnione lub wręcz niemożliwe w przypadku wielu innych gatunków, w tym również człowieka.

Projekt jest obecnie na etapie całościowej analizy wyników ze wszystkich etapów. W efekcie zostaną przygotowane zgłoszenia do międzynarodowych baz danych oraz opracowania w formie publikacji naukowych.- podsumowuje dr inż. Pawlina-Tyszko.

Projekt pn.: „Analiza zjawiska imprintingu genetycznego sekwencji niekodujących białek u świni, na przykładzie genów kodujących mikroRNA” jest realizowany w ramach programu PRELUDIUM Narodowego Centrum Nauki.

Joanna Laskowska

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz komentarz!
Wprowadź swoje imię

*