Europejskie przedsiębiorstwa przerywają dekadę dominacji USA i Chin, wyprzedzając globalnych rywali pod względem wzrostu inwestycji w badania i rozwój. Czy to oznacza nową erę innowacyjnej Europy?
Europa liderem w badaniach i rozwoju – historyczny moment
Europejski przemysł po raz pierwszy od 2013 roku przewyższył wzrost inwestycji w badania i rozwój (R&D) w Stanach Zjednoczonych i Chinach. W 2023 r. unijne firmy zwiększyły nakłady na innowacje o 9,8%, wyprzedzając Chiny (+9,6%) i USA (+5,9%). Według opublikowanej właśnie unijnej tablicy wyników inwestycji w badania i rozwój, przedsiębiorstwa z UE odpowiadają już za 18,7% globalnych inwestycji w ten sektor, ustępując jedynie amerykańskim firmom (42,3%) i wyprzedzając Chiny (17,1%).
To przełomowy moment, który może zmienić układ sił na globalnym rynku technologii i innowacji. Pomimo spowolnienia wzrostu inwestycji w R&D na świecie (+7,8% w porównaniu do 12,6% w 2022 r.), europejskie firmy przełamują wieloletnią tendencję i pokazują, że Stary Kontynent nadal ma kluczową rolę do odegrania w globalnym wyścigu technologicznym.
Motoryzacja na czele, ale ICT i zdrowie pozostają wyzwaniem
Europa pozostaje niekwestionowanym liderem inwestycji w badania i rozwój w sektorze motoryzacyjnym. Firmy z UE odpowiadają za 45,4% globalnych nakładów na R&D w tej branży, inwestując ponad dwa razy więcej niż amerykańscy i japońscy konkurenci oraz ponad trzy razy więcej niż chińskie firmy.
Jednak w sektorze ICT sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Podczas gdy amerykańskie firmy kontrolują 70% globalnych nakładów na badania i rozwój w dziedzinie oprogramowania, europejskie inwestycje w tym obszarze pozostają marginalne. Również w segmencie sprzętu ICT dominują USA (43,3%), a rosnące znaczenie zdobywają firmy z Korei Południowej i Tajwanu, szczególnie w produkcji półprzewodników. To wskazuje na kluczowe wyzwanie dla Europy – konieczność wzmocnienia pozycji w strategicznych sektorach nowoczesnych technologii.
MŚP i biotechnologie – ukryty potencjał wzrostu
Choć duże koncerny dominują w europejskich inwestycjach w badania i rozwój, to znaczenie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) wciąż rośnie. W 2023 r. wśród 800 największych firm w UE znalazło się 99 MŚP, głównie z sektora zdrowia. Najwięcej z nich ma siedziby we Francji, Szwecji, Danii i Niemczech, a łączna wartość ich inwestycji w badania i rozwój wzrosła o 3,7% do 2,4 mld euro.
Sektor zdrowia jest również jednym z najdynamiczniej rozwijających się segmentów na świecie. Liczba chińskich firm zajmujących się badaniami i rozwojem w tej branży wzrosła w ciągu dekady z 13 do 63, niemal doganiając Unię Europejską (64 firmy). To pokazuje, że europejski rynek biotechnologii ma ogromny potencjał, ale wymaga dalszych działań, aby nie zostać wyprzedzonym przez azjatyckich konkurentów.
Czy Europa wykorzysta swoją szansę?
Wzrost inwestycji w badania i rozwój w UE to pozytywny sygnał, ale przyszłość innowacyjnej Europy nie jest jeszcze przesądzona. Choć motoryzacja pozostaje mocnym filarem unijnego przemysłu, to kluczowe sektory przyszłości – ICT i zdrowie – wciąż wymagają większego zaangażowania i wsparcia.
Według Ekateriny Zachariewej, komisarz ds. start-upów, badań i innowacji, przyszłość gospodarki UE zależy od dalszego pobudzania prywatnych inwestycji oraz eliminowania luk innowacyjnych w stosunku do globalnych rywali. „Solidne ekosystemy innowacji pobudzą nasze start-upy i MŚP oraz przyczynią się do naszego wspólnego dobrobytu” – podkreśliła.
Czy Europa zdoła utrzymać ten wzrostowy trend i stać się globalnym liderem innowacji? Czas pokaże, ale jedno jest pewne – po latach stagnacji, unijne firmy w końcu wysyłają silny sygnał, że są gotowe do walki o swoją przyszłość na rynku badań i rozwoju.
