Polska intensywnie działa w Brukseli, by w nowej unijnej perspektywie finansowej zabezpieczyć większy i lepiej rozdzielany budżet na badania naukowe i innowacje. Chodzi o historyczny krok, który może przynieść setki miliardów euro dla polskich naukowców, przedsiębiorców i całej gospodarki.
Nowy Horyzont Europa: szansa na podwojenie środków
Unia Europejska przygotowuje kolejny budżet na lata 2028–2034, w którym program ramowy Horyzont Europa zostanie znacząco wzmocniony. Komisja Europejska zaproponowała zwiększenie środków na badania i innowacje do około 175 mld euro, czyli niemal dwukrotnie więcej niż obecnie przewidziane w programie Horyzont Europa 2021–2027. To ogromna pula, która ma napędzać konkurencyjność Unii wobec globalnych wyzwań technologicznych, klimatycznych i zdrowotnych.
W negocjacjach w Radzie UE Polska podkreśla kluczowe priorytety: wyrównywanie szans instytucji z krajów o niższym udziale w projektach, sprawiedliwe wynagrodzenia dla naukowców oraz większe środki na technologie podwójnego zastosowania (np. cyberbezpieczeństwo, robotyka, fotonika).
Polska głos w Brukseli: równość i strategiczne priorytety
Minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek spotkał się w Brukseli z unijnymi komisarzami ds. badań i budżetu, aby negocjować korzystniejsze zasady finansowania i mechanizmy uczestnictwa w nowym Horyzoncie Europa. Polska wyraźnie akcentuje potrzebę likwidowania luki innowacyjnej wewnątrz UE i zwiększenia udziału polskich podmiotów w projektach badawczych.
Dyskusje obejmują również uproszczenie procedur aplikacyjnych i wzmacnianie mechanizmów Widening, które mają doprowadzić do szerszego dostępu do unijnych grantów dla krajów o mniejszej dotychczasowej obecności w konsorcjach badawczych.
Europa stawia na naukę jako motor wzrostu
Inwestycje we wspieranie badań i innowacji są coraz bardziej postrzegane jako fundament przyszłego dobrobytu i konkurencyjności Europy. Wspólne stanowisko ministrów ds. badań z 27 państw UE, przyjęte podczas nieformalnego spotkania COMPET Research w Warszawie, zawiera deklarację poparcia dla niezależnego i ambitnego programu badawczego w UE, który zapewni stabilne finansowanie dla nauki i technologii.
Równocześnie eksperci apelują o uproszczenie zasad finansowania i zwiększenie udziału sektora prywatnego w badaniach oraz zachęcanie startupów i MŚP do intensywniejszej współpracy z konsorcjami badawczymi.
