Polska wchodzi w nowy etap rozwoju technologii kosmicznych. Sieć Badawcza Łukasiewicz uruchamia Program Badań Kosmicznych, który w ciągu najbliższej dekady ma doprowadzić do powstania polskiej rakiety do wynoszenia satelitów, nowych platform orbitalnych oraz zaawansowanych technologii kosmicznych o zastosowaniach cywilnych i obronnych. Wartość inwestycji szacowana jest na około 2,4 mld zł.
Polska chce niezależnego dostępu do orbity
Program Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz to jedno z największych przedsięwzięć technologicznych w historii polskiego sektora kosmicznego. Inicjatywa obejmuje kilkadziesiąt projektów badawczo-rozwojowych zaplanowanych do połowy lat trzydziestych i ma doprowadzić do zwiększenia suwerenności technologicznej Polski w obszarze kosmosu. 10.03 Komunikat_Program Badań …
Jednym z kluczowych celów programu jest stworzenie krajowej technologii wynoszenia satelitów o masie 100–200 kg na niską orbitę okołoziemską. Oznacza to budowę polskiej rakiety nośnej oraz infrastruktury umożliwiającej realizację startów z mobilnych wyrzutni lub z wykorzystaniem samolotów transportowych.
Dzięki temu Polska mogłaby uniezależnić się od zagranicznych operatorów startów kosmicznych, którzy obecnie kontrolują dostęp do orbity i harmonogramy misji satelitarnych. Własny system wynoszenia oznaczałby także większą kontrolę nad danymi, technologią oraz własnością intelektualną.
Nowe satelity i technologie dla gospodarki
Program koncentruje się na trzech głównych obszarach technologicznych. Pierwszym jest rozwój platform satelitarnych, w tym rodziny satelitów SPARK, które będą wykorzystywane do testowania nowych technologii na orbicie.
Drugim obszarem są tzw. ładunki użyteczne, czyli aparatura badawcza instalowana na satelitach. Dzięki niej możliwe będzie sprawdzanie nowych materiałów, komponentów elektronicznych czy systemów komunikacji w warunkach kosmicznych.
Trzeci filar programu stanowią technologie wynoszenia satelitów na orbitę. Obejmują one zarówno projekt samej rakiety, jak i rozwój zaplecza testowego, infrastruktury startowej oraz systemów integracji i montażu.
W ramach programu rozwijane będą także m.in. ekologiczne materiały pędne, nowe systemy komunikacji satelitarnej, odbiorniki nawigacyjne GNSS dla satelitów czy technologie hiperspektralne pozwalające analizować dane z orbity.
Kosmiczne technologie także dla bezpieczeństwa
Program ma znaczenie nie tylko gospodarcze, ale także strategiczne. Technologie kosmiczne coraz częściej mają charakter dual-use, czyli mogą być wykorzystywane zarówno w sektorze cywilnym, jak i w obronności.
Satelity umożliwiają obserwację Ziemi, komunikację, nawigację oraz szybkie reagowanie w sytuacjach kryzysowych. Rozwój własnych kompetencji w tym obszarze zwiększa odporność państwa i uniezależnia je od zagranicznych dostawców technologii.
Projekt angażuje 22 instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz i opiera się na doświadczeniu zdobytym w realizacji projektów dla Europejskiej Agencji Kosmicznej. W ciągu najbliższych lat na orbitę ma trafić satelita SPARK, który będzie pierwszym elementem nowej generacji polskich systemów orbitalnych.
Globalny sektor kosmiczny rozwija się bardzo dynamicznie. Według prognoz analityków do 2040 roku jego wartość może wzrosnąć nawet trzykrotnie. Polska chce wykorzystać ten moment i zbudować trwałą pozycję w europejskim ekosystemie kosmicznym.
