107 milionów euro na start, wspólna moc obliczeniowa całego kontynentu i misja, by uczynić sztuczną inteligencję narzędziem przełomowych odkryć — tak rodzi się RAISE, europejski wirtualny instytut AI w nauce.
RAISE – cyfrowe laboratorium Europy
Podczas europejskiego szczytu w sprawie sztucznej inteligencji w nauce w Kopenhadze Komisja Europejska i duńska prezydencja w Radzie UE zainicjowały projekt pilotażowy RAISE (Resource for AI in Science in Europe). To nowy, wirtualny instytut, który ma połączyć zasoby, dane, moce obliczeniowe i talenty z całej Europy, aby AI stała się motorem postępu naukowego.
Projekt RAISE jest częścią strategii „Zastosuj sztuczną inteligencję” i szerszej Europejskiej Strategii na rzecz AI w nauce. Ma wspierać badania od medycyny po klimat — od usprawnienia terapii onkologicznych po dokładniejsze prognozy trzęsień ziemi. W pilotażową fazę projektu Komisja Europejska zainwestuje 107 mln euro z programu Horyzont Europa.
Europejska współpraca dla przełomów naukowych
Jak podkreśliła Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji Europejskiej ds. suwerenności technologicznej, RAISE to dowód, że Europa potrafi osiągać więcej, gdy łączy siły. Inicjatywa ma wzmocnić europejską suwerenność technologiczną, przyciągać talenty naukowe z całego świata i czynić z Unii Europejskiej naturalny wybór dla badaczy i innowatorów.
Projekt obejmuje cztery filary:
- Moc obliczeniowa – dostęp do gigafabryk AI i infrastruktury EuroHPC, finansowany w wysokości 600 mln euro.
- Dane – tworzenie i udostępnianie strategicznych zbiorów danych dla badań naukowych.
- Kompetencje i doskonałość – sieć doktorancka i programy szkoleniowe o wartości 75 mln euro, które mają przyciągnąć i zatrzymać najlepszych specjalistów.
- Finansowanie badań – Komisja planuje podwoić roczne inwestycje w AI w ramach Horyzontu Europa do ponad 3 mld euro.
Według komisarz Ekateriny Zachariewej, RAISE stworzy społeczność naukowców, którzy dzięki AI będą mogli skuteczniej rozwiązywać problemy zdrowotne, klimatyczne i społeczne.
W stronę nauki nowej generacji
RAISE ma być budowane etapami, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, instytucjami naukowymi i sektorem prywatnym. Po zakończeniu fazy pilotażowej projekt zostanie rozwinięty w ramach kolejnego budżetu UE (2028–2034).
Jego celem jest stworzenie europejskiego ekosystemu badań opartego na sztucznej inteligencji, współdzielonych danych i otwartej współpracy. To szansa, by badania naukowe w Europie stały się szybsze, bardziej precyzyjne i bliższe potrzebom społeczeństwa.
Dzięki RAISE Europa nie tylko inwestuje w technologię — tworzy wspólny intelektualny zasób, który może zdefiniować przyszłość nauki.
