Polskie miasta i ich otoczenie szykują się na rewolucję. Nowa ustawa o zrównoważonym rozwoju miast, nad którą trwają prace w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, ma stworzyć ramy dla lepszej współpracy samorządów, tańszych usług publicznych i skuteczniejszej walki z wyzwaniami klimatycznymi.
Związek rozwojowy – nowy sposób na współpracę miast i gmin
Nowa regulacja zakłada powstanie związków rozwojowych – struktur, które będą łączyć miasta z sąsiadującymi gminami i powiatami. Ich głównym zadaniem ma być koordynacja wspólnej polityki rozwoju danego obszaru, w tym transportu publicznego, adaptacji do zmian klimatu oraz ochrony środowiska.
Każdy związek, we współpracy z rządem i samorządem województwa, opracuje Kartę Rozwoju, czyli dokument zawierający listę kluczowych inwestycji dla całego regionu. W założeniu ma to usprawnić procesy decyzyjne i ułatwić sięganie po środki unijne oraz krajowe.
Taniej, szybciej, skuteczniej – cele projektu ustawy
Ustawa, określana roboczo jako Samorząd 2.0, ma wzmocnić wieloośrodkowy układ osadniczy kraju i poprawić zarządzanie rozwojem miast oraz ich obszarów funkcjonalnych. Dzięki wspólnemu organizowaniu usług publicznych – takich jak transport, gospodarka odpadami czy infrastruktura wodno-kanalizacyjna – samorządy mają obniżyć koszty działania i szybciej reagować na wyzwania społeczne oraz gospodarcze.
Projekt wpisuje się w kierunki określone w Strategii Rozwoju Polski do 2035 r., a jego celem jest nie tylko poprawa efektywności lokalnych instytucji, ale też zatrzymanie odpływu młodych ludzi z mniejszych ośrodków oraz stworzenie lepszych warunków dla inwestorów.
Kiedy ustawa wejdzie w życie?
Prace nad projektem prowadzone są w ścisłej współpracy z samorządami i ich organizacjami. Rząd planuje przyjęcie ustawy w II kwartale 20Samorząd 2.026 roku. Nowe przepisy obejmą ponad 70 miast wojewódzkich i subregionalnych oraz otaczające je gminy i powiaty, które mają stać się lokalnymi centrami rozwoju.
Co istotne, regulacja nie zmienia granic administracyjnych i nie obejmuje dużych metropolii – takich jak Górnośląsko-Zagłębiowska czy Trójmiejska. Jej celem nie jest więc centralizacja, lecz partnerska współpraca i skuteczniejsze wykorzystanie potencjału regionów w duchu zrównoważonego rozwoju.
